Cua đồng lũ


Cua dong lu
Bạn hàng mua cua tại Thanh Bình, Đồng Tháp

TTCN – Mùa nước nổi cua sinh sôi nhiều vô kể, đe dọa mùa vụ, nguy hại không kém gì ốc bươu vàng. Tuy nhiên người dân đồng bằng sông Cửu Long đã biết tận dụng biến cua thành một thứ hàng hóa. Khi nguồn cá tự nhiên cạn kiệt thì con cua đồng lại là cứu cánh cho dân nghèo…

Ba giờ khuya, quanh mấy ngả kênh tại cầu số 10 (thuộc xã Vĩnh An, Châu Thành, An Giang) đã le lói ánh đèn ăcqui. Vợ chồng chị Dung loay hoay bên bàn cân, người ghi sổ tính tiền, người lúi húi xổ cua vào từng cái bao lớn rồi xếp ngay ngắn thành dãy. Từng đợt xuồng lưới lần lượt cặp vào chuyển cua, mua bán tất bật. Càng về sáng có thêm ghe, tắc ráng đến mua cua, cánh xuồng lưới đánh bắt cua từ các ngả kênh cứ đổ về tấp nập.

Sôi động chợ… cua

Hai cô gái đang ngả giá mua chín bao cua từ Tà Đảnh (Tri Tôn). Mỗi sớm hai chị em họ lái tắc ráng ra đây mua cua về xay nấu làm thức ăn cho hai ao cá. Một tốp xuồng lưới vừa cặp bến. Tốp này từ Tân Lập (Tịnh Biên) xuôi con nước về đánh bắt cua tại cánh đồng Tây Phú từ lúc 12 giờ khuya. Họ bảo: “Mùa nước này cá ít mà cua thì quá nhiều”. Tẩn mẩn bẻ từng chiếc càng, một đôi vợ chồng cho biết: “Đêm nay bắt được 120kg cua. Càng cua lớn lựa riêng bán 15.000 đồng/kg, cua nhỏ và cua đã bẻ càng thì 600 đồng/kg. Cá đồng khan hiếm, nhờ cua nên đỡ khổ”.

Cua dong lu
Trong cơ sở sấy cua, làm bột cua của hộ Nguyễn Thành Long (Châu Thành, An Giang)

Khu vực cầu số 10 là nơi giao nhau của ba ngả kênh ăn sâu vào các cánh đồng, nằm bên tuyến đường về Long Xuyên nên bao xuồng lưới sau một đêm miệt mài sông nước thường đổ về đây bán những gì đánh bắt được

Cua dong lu
Trong cơ sở sấy cua, làm bột cua của hộ Nguyễn Thành Long (Châu Thành, An Giang)

Dần dà nơi đây hình thành phiên chợ… sản vật vùng lũ hoạt động suốt từ tháng sáu đến tháng mười hai, thường nhóm từ 3 giờ khuya tới 7 giờ sáng. Vào đợt con nước, hằng đêm có 30-40 ghe, tắc ráng của các hộ nuôi cá, bạn hàng, thương lái cùng hơn 250 ghe xuồng từ khắp chốn đồng nước tụ họp mua bán đầy ắp cả mấy quãng kênh rộng; trên bờ xe ba gác, xe lôi cũng nối đuôi chờ chuyển hàng. Năm nay nhờ nguồn cua dồi dào, đầu ra thuận lợi nên phiên chợ thêm phần tấp nập hơn.

Từ đây ra Cần Đăng còn vài phiên chợ cua khác mà sớm khuya cảnh mua bán cũng khá sôi động. Tại cầu số 5, mặt trời lên cao vẫn còn nhiều bạn hàng đón mua cua. Anh Nguyễn Văn Tưởng cho biết mình mua cho một vựa cua ở cầu số 2. Vựa này thu vào mỗi ngày trên 10 tấn, cua nấu xong đem sấy hoặc xay thành bột rồi đưa lên mấy cơ sở sản xuất thức ăn chăn nuôi ở TP.HCM, Bình Dương…

Thương lái và lò sấy

 

Cua dong lu
Chuyển cua lên xe chở về TPHCM tại vựa của anh Phạm Văn Sơn (Bình Hoà, An Giang)

Từng chuyến xe ba gác từ hướng Long Xuyên ngược lên lần lượt ghé vào các điểm thu mua nằm dọc tỉnh lộ 941. Ở đấy, những bao cua sau khi mua gom về được xổ ra để lựa riêng. Con lớn còn sống cho vô bao lưới đem chất bên lề đường chờ xe mang đi TP.HCM. Cua nhỏ dành bán cho lò sấy. Tôi gặp vợ chồng anh Nguyễn Thanh Phong rong ruổi cùng chiếc ba gác đi mua gom cua. Mua được bao nhiêu anh chở về nhà, thuê xe tải đưa đi TP.HCM. Anh bảo rằng mình đi hàng chợ, cần loại tươi sống nên chỉ mua thứ cua đánh bắt bằng lờ lọp, xúc ủ… dù giá cao (1.200 đồng/kg). Vào đợt có cua nhiều mỗi ngày anh mua gần trăm bao.

Bên cầu Mương Trâu (quốc lộ 91, Bình Hòa) mỗi chiều đều có xe tải 8 tấn ghé vựa của anh Phạm Văn Sơn nhận hàng. Vốn là bộ đội xuất ngũ, gia cảnh chật vật, nhờ con cua đồng mà anh dần tạo dựng được nhà cửa, ổn định cuộc sống. Vừa đưa cua tươi đi TP.HCM, anh vừa cung cấp cua cho lò sấy quanh vùng. “Đầu mùa nước tới nay tôi bán cho các lò sấy gần 200 tấn cua”. Sáng sớm anh đi mua gom cua từ cầu số 1 qua Vĩnh Lợi, Rạch Chanh rồi xuống tận các xã vùng sâu huyện Thoại Sơn. Hơn 45 hộ kéo lưới, đặt vớn, đặt ủ, lờ, lọp… “ký hợp đồng” bán cua trực tiếp cho anh.

Rất nhiều hộ như anh Sơn đứng ra mua gom cua, càng cua chuyển đi TP.HCM. Nhưng tiêu thụ cua số lượng lớn vẫn là các lò sấy. Chủ lò sấy cua Nguyễn Thành Long (Châu Thành, An Giang) cho biết: “Lò đang tiêu thụ 5-6 tấn/ngày, cua sấy xong bán 2.500 đồng/kg… Cứ 3-4 ngày có xe tải của các cơ sở sản xuất thức ăn chăn nuôi ở TP.HCM, Bình Dương xuống nhận hàng”.

Dọc sông Cái Sắn, sớm chiều ghe xuồng chở đầy ắp cua từ các ngả kênh đổ ra cặp bến mấy lò sấy nằm kề quốc lộ 80, đoạn thuộc huyện Vĩnh Thạnh (Cần Thơ). Trong cơ sở của anh Phạm Công Ninh ở Láng Sen, hơn chục nhân công cũng đang tất bật. Họ bảo: “Cứ 10kg cua sống mới được 3,3kg cua sấy khô”. Mấy tháng cua nhiều, cơ sở anh mua vào trên 10 tấn/ngày.

Con cua đồng lên ngôi

 

Cua dong lu
Cua đang đưa về các lò sấy tại Láng Sen (Thạnh Quới, Vĩnh Thạnh, Cần Thơ)

Từ tháng sáu, thu hoạch lúa xong nước lũ ngập tràn các cánh đồng, loài cua có điều kiện tha hồ sinh sôi. Đấy cũng là mùa đánh cá tự nhiên trên đồng nước.

Mấy năm nay phong trào nuôi thủy sản phát triển rầm rộ. Nguồn cá tạp tự nhiên dùng chế biến làm thức ăn cho cá nuôi ngày một cạn kiệt nên người nuôi cá chuyển qua sử dụng cua. Nhiều hộ ở Châu Phú cho biết: “Cua xay hoặc để nguyên con đổ vào chảo nấu chung với cám rồi cho qua máy ép thành viên là loại thức ăn nhiều đạm, giúp cá tăng trọng nhanh”. Từ đó xuất hiện những bạn hàng đi mua gom cua về cung cấp.

Chị Phạm Thị Hoa – chủ cơ sở bột cua lớn nhất ở xã Thạnh An, Vĩnh Thạnh, Cần Thơ – cho biết: “Hồi đó tôi làm bột tép. Xứ này cua nhiều vô kể, thường cắn phá lúa non, hạt mầm… Vậy mà vào mùa lũ dân đánh cá bắt được chỉ biết đổ bỏ. Tôi cảm thấy tiếc bèn lấy ít cua luộc đem phơi khô rồi xay thành bột. Sau đó tôi đem lên một công ty sản xuất thức ăn gia súc tại TP.HCM nhờ phân tích, kết quả hàm lượng đạm cao nên công ty này đặt hàng”. Thế là chị mạnh dạn đặt mua cua, mở lò nấu, sấy, xay. Ngay mùa đầu chị bán cho công ty đó 200 tấn. Còn nay chị bảo: “Mỗi tuần mấy anh chị em tôi sản xuất 300 tấn. Công ty đưa xe về tận nơi nhận hàng, có khi mình giao thẳng ra tận Đồng Nai, Bình Dương…”.

Nhiều chủ lò, thương lái, đầu mối buôn cua khẳng định mấy năm nay một lượng lớn bột cua VN được đưa qua Trung Quốc, Đài Loan… để sản xuất các loại thức ăn gia súc, gia cầm, thủy sản.

Mùa nước này cá khan hiếm nhưng cua nhiều hơn mọi năm. Anh Sơn bảo nhiều năm trong nghề mua bán cua, chưa bao giờ anh thấy cua nhiều như năm nay. Người dân cho rằng có lẽ qua đợt cúm gia cầm, vịt đàn bị tiêu hủy, không còn lùa lên đồng ăn vào lúc nước lũ về như trước nữa nên loài cua mặc sức sinh sôi, phát triển.

Nước rút, giá cua bắt đầu tăng cao dần, trên 2.000 đồng/kg. Con cua đồng lên ngôi, người dân vùng sông nước miền Tây này cũng đã tính đến chuyện… thử nghiệm nuôi cua sau lũ.

Bài & ảnh: ĐỨC VỊNH

Việt Báo (Theo_TuoiTre)

Gửi phản hồi

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Log Out / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Log Out / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Log Out / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Log Out / Thay đổi )

Connecting to %s